Mga Salin na naisip habang tumatawid sa Katipunan

11.  Dalan Salabutan / dalan salabutan /- street smarts

Unang-una, alam kong ang ”street smarts” ay isang parirala at hindi isang salita ngunit naisalin ko ito nagkaroon ng pagkakataon nakailangan ko ilawarawn ang kakulangan ng mga Atenista sa ”street smarts”.

Sa madaling salita, ang ”street smarts” ay ang kaalaman o kakayahan na napupulot o nakukuha ng isang tao dahil sa kanyang mga pinagdaanan. Ito ay ang pagamit ng ”common sense” (isa pang parirala na kailangan kong isalin) para manatiling ligtas (o mas madalas, hindi magmukhang bobo) sa totoong buhay.

Ang salitang ”dalan” at ”salabutan” ay parehong salitang Cebuano. Ang ”dalan” ay katumbas ng salitang tagalog na daan at ang ”salabutan” ay nangangahulugang katalinuhan.

12.  Adalantao / ‘adalan ‘TA o /- Anthropology

Ang anthropology ay nagmumula sa mga Griyegong salita na ”anthropologos” na ang literal na kahulugan ay ”speaking of man” at ang ”-logia” na ang ibig sabihin naman ay “study of”. Ang anthropology ay ang pag-aaral o pagsisiyasat tungkol sa likas na kasaysayan ng tao.

Katumbas ng ”-logia” ang ”adalan”. Ang ”adalan” ay ang pinagsamang Ilokanong salita para sa ”aral” na ”adal” at ang panlaping ”-an” isang panlapi para sumaklaw. Ang tao naman ay… tao.

13.  Adalankaraan / ‘adalan ‘kara ‘an /- Archeaology

Ang archeaology ay nagmumula sa mga Griyegong salita na ”arkhaios” na ang kahulugan ay ”ancient” at ang ”-logia” na ang ibig sabihin naman ay “study of”. Ang archeaology ay ang pag-aaral o pagsisiyasat tungkol sa mga sinaunang tao at ang kanilang kabuhayan.

Katumbas ng ”-logia” ang ”adalan”. Ang ”adalan” ay ang pinagsamang Ilokanong salita para sa ”aral” na ”adal” at ang panlaping ”-an” isang panlapi para sumaklaw. Ang ”karaan” ay isang salitang Cebuano na katumbas ay ang Ingles na salitang ”ancient”.

14.  Tagatalaysay / tagatalaysay /- historian

Meron nang salin sa salitang ”history” sa ating wika at ito ay ang salitang ”kasaysayan”. Ang isang ”historian” ay nilalang na nag-aaral, nagsisiyasat at nagsusulat tungkol sa kasaysayan at tinuturing isang dalubhasa dito.

Mula sa paglalarawan na iyon sa ”historian” aking naiisip na siya ay isang nagtatala at nagsasalaysay ng kasaysayan. Dito ko naisipan gamitin ang salitang ”tala” na ang ibig sabihin ay ”note” at ang pagsasaayos ng salitang ”Tagasalaysay” na nangangahulugang isang nagkukuwento.

15.  Talahulugan / talahulugan / -dictionary

Ang salin ng salitang ito sa tagalog ay ”diksiyonaryo”. Kadiri. May isa pang salin ito, ”talatinigan”. Ang salin naman nito ay nagawa upang maisalin ang ”diction” ng ”dictionary”. Bukod sa pagiging masyadong literal ang salin na ito, hindi nito nahuhuli ang pangunahing gamit ng librong ito, ang magbigay ng mga kahulugan at wastong paggamit ng mga salita.

Dito ko naisipan na palitan ang ”-tinigan” sa ”talatinigan” at gamitin ang ”-hulugan” mula sa ”kahulugan” upang makuha ang ”talahulugan”.

16.  Higantiki / higan `ti `ki’ /- dinosaur

Ang dinosaur ay nagmula sa dalawang pinagsamang Griyegong salita; ang ”deinos” na nangangahulugang ”terrible” at ang ”sauros” na nangangahulugang ”lizard”

Kung tanungin ang isang tao na ilarawan ang isang ”dinosaur”, hindi nila muna maiisip na sila’y mga ”karumaldumal na butiki” kundi maiisip nila na sila’y ”malalaking butiki”.

Imbis na ang salitang ”malaki” ang idikit sa butiki, mas minabuti kong ipagsama ito sa salitang ”higante” upang mas mahuli ang imahen ng mga hayop na ito sa guni-guni ng mga tao.

17.  Tagnibutan / tagnibutan/ world wide web

Sinusundan nito ang pag-iisip na ginamit upang mabuo ang salitang ”tagta” o ”blog”. Dito, ginamit muli ang salitang ”tagni” upang katumbas ng salitang ”web”. Ginamit ang ”-butan” mula sa Cebuanong salitang ”kalibutan” na nangangahulugang ”mundo o ang buong kalawakan”.

Pinagsama ang dalawang salita at dito nakuha ang salitang ”Tagnibutan”.

-salinpusa2

Advertisements
Published in: on Enero 17, 2010 at 6:40 hapon  Comments (1)  

The URI to TrackBack this entry is: https://stalinpusa.wordpress.com/2010/01/17/mga-salin-na-naisip-habang-tumatawid-sa-katipunan/trackback/

RSS feed for comments on this post.

One CommentMag-iwan ng puna

  1. SALI NA KAU MASAYA D2


Mag-iwan ng Tugon

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Baguhin )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Baguhin )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Baguhin )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Baguhin )

Connecting to %s

%d bloggers like this: